Kontrakt trenerski

Od 2015 roku obowiązują w Polskim Związku Piłki Nożnej nowe przepisy dotyczące nie tylko kontraktów zawodniczych (uchwała Zarządu PZPN z dnia 27 marca 2015 roku dotycząca  minimalnych wymagań dla standardowych kontraktów zawodników w sektorze zawodowej piłki nożnej), ale również nowe kontrakty trenerskie. Stało się tak za sprawą uchwały Zarządu PZPN z dnia 12 grudnia 2014 roku dot. zasad regulujących stosunki pomiędzy klubem sportowym a trenerem piłki nożnej (dalej jako „Uchwała”), która weszła w życie 1 stycznia 2015 roku, uchylając jednocześnie uchwałę nr III/25 z dnia 8 czerwca 2000 roku Zarządu PZPN dot. „Zasad” regulujących stosunki pomiędzy klubem sportowym a trenerem piłki nożnej.

Uchwała reguluje przede wszystkim wzajemne prawa i obowiązki stron kontraktu trenerskiego – klubu oraz trenera – a ponadto wprowadza rozróżnienie na profesjonalny oraz amatorski kontrakt trenerski. Warto ponadto zauważyć, że uchwała znajduje zastosowanie do klubów występujących w rozgrywkach krajowych oraz wojewódzkich. Dodatkowo, postanowienia uchwały nie wykluczają możliwości świadczenia usług trenerskich, innych niż prowadzenie zespołu Ekstraklasy, I, II, III, IV ligi piłki nożnej jedenastoosobowej oraz zespołu biorącego udział w rozgrywkach Centralnej Ligi Juniorów na innej aniżeli kontrakt trenerski podstawie, jednak w takim przypadku osoby realizujące funkcje trenerskie na tej innej podstawie nie są objęte ochroną prawną Związku wynikającą z uchwały.

Kontrakt trenerski w rozumieniu uchwały

Zgodnie z uchwałą kontraktem trenerskim jest umowa cywilnoprawna zawarta pomiędzy klubem sportowym a trenerem piłki nożnej, realizowana na podstawie postanowień Uchwały przy uwzględnieniu przepisów Kodeksu Cywilnego, względnie umowa o pracę wypełniana przez strony kontraktu zgodnie z uchwałą przy odpowiednim zastosowaniu przepisów prawa pracy, w szczególności w zakresie rozwiązania stosunku pracy. Jak zatem widać, podstawową formą zatrudniania trenerów jest umowa cywilnoprawna, którą najczęściej jest umowa o świadczenie usług trenerskich (art. 750 Kodeksu cywilnego).

Trzeba także zauważyć, co było wcześniej wspomniane, że uchwała rozróżnia kontrakt profesjonalny i amatorski, a podział ten ma szczególne znaczenie dla możliwości rozwiązania kontraktu. Kontrakt profesjonalny obligatoryjnie zawierany jest z pierwszymi trenerami klubów Ekstraklasy, I i II ligi piłki nożnej jedenastoosobowej, oraz trenerami zespołów uczestniczącymi w rozgrywkach Centralnej Ligi Juniorów, zaś fakultatywnie z każdym innym trenerem piłki nożnej.

Natomiast kontrakt amatorski zawierany jest z trenerem prowadzącym zespół III lub IV ligi piłki nożnej jedenastoosobowej – którego nie łączy z klubem podpisany profesjonalny kontrakt trenerski - a fakultatywnie z każdym innym trenerem piłki nożnej. Przy czym należy wyraźnie zaznaczyć, że kontrakt amatorski nie może być zawarty z trenerami klubów Ekstraklasy, I i II ligi piłki nożnej jedenastoosobowej oraz uczestniczącymi w Centralnej Lidze Juniorów, gdyż jak zostało to wyżej wskazane, z nimi należy podpisać kontrakt profesjonalny.

Warto również zwrócić uwagę, że uchwała wprowadza definicję legalną trenera. W rozumieniu uchwały jest nim osoba posiadająca kwalifikacje określone odrębnymi przepisami PZPN, która na podstawie uzyskanej od Związku licencji może prowadzić zespół piłkarski lub być asystentem trenera, jak również pełnić w szczególności funkcje trenera: bramkarzy, przygotowania fizycznego oraz zespołów młodzieżowych. Natomiast licencja trenerska to zezwolenie udzielone przez PZPN lub z jego upoważnienia przez wojewódzkie związki piłki nożnej na prowadzenie zespołu piłkarskiego w danej klasie rozgrywkowej lub pełnienie innej funkcji trenerskiej na podstawie odrębnych przepisów PZPN.

Podstawowe prawa i obowiązki stron

Jak zostało zaznaczone na wstępie uchwała reguluje przede wszystkim podstawowe prawa i obowiązki stron kontraktu trenerskiego. Po stronie klubu to przede wszystkim obowiązek stworzenia trenerowi warunków do prawidłowego wykonywania kontraktu trenerskiego i obowiązków wynikających z przepisów wewnątrzzwiązkowych oraz terminowe wypłacanie wynagrodzenie przewidzianego w kontrakcie.

Warto także zwrócić uwagę na uregulowanie wypłacania trenerowi wynagrodzenia w przypadku jego choroby czasowo uniemożliwiającej mu pełnienie swojej funkcji. O ile taka choroba będzie potwierdzona zaświadczeniem lekarskim, to przez pierwsze 3 miesiące jej trwania trenerowi przysługuje pełne wynagrodzenie przewidziane w kontrakcie. Zgodnie z uchwałą, w takim przypadku trener otrzymuje świadczenia od klubu lub ZUS w wysokości określonej odpowiednimi przepisami państwowymi oraz ewentualne świadczenie uzupełniające ze strony klubu do 100% wynagrodzenia kontraktowego, płatne od pierwszego dnia niezdolności do świadczenia usług trenerskich.

Jeżeli natomiast choroba będzie trwać dłużej niż 3 miesiące, to klub może rozwiązać kontrakt trenerski lub ograniczyć wypłatę wynagrodzenia do kwoty 50% wynagrodzenia kontraktowego, płatnej nie dłużej niż do dnia zakończenia kontraktu. Trzeba także zauważyć, że wszelkie kwestie sporne dotyczące „wynagrodzenia chorobowego” trenera, zgodnie z uchwałą rozstrzyga podmiot prowadzący rozgrywki piłkarskie, w których uczestniczy zespół, na rzecz którego świadczył ostatnio usługi trener korzystający ze zwolnienia lekarskiego.

Przechodząc do praw i obowiązków trenera, to oprócz oczywiście czysto sportowych obowiązków, jak prowadzenie drużyny, selekcja zawodników itp., warto zwrócić przede wszystkim uwagę na obowiązki względem Zarządu klubu oraz te o charakterze marketingowym. I tak do obowiązków trenera należy analizowanie i ocena poziomu sportowego oraz osiąganych wyników przez pierwszy zespół klubu, jak też poszczególnych zawodników oraz przekazywanie informacji w tym zakresie Zarządowi klubu. Co więcej, uchwała nakłada na trenera obowiązek stosowania się do nakazów i poleceń Zarządu klubu w sprawach dotyczących realizacji kontraktu trenerskiego.

Ponadto, jak zostało to wspomniane, uchwała nakłada na trenera także pewne obowiązki o charakterze marketingowym. Przede wszystkim, musi on brać udział w organizowanych konferencjach prasowych (w tym pomeczowych). Trenerzy pracujący w Polsce mający zły kontakt prasą nie będą mogli zatem, wzorem np. Jose Mourinho z czasów jego pracy w Realu Madryt, prowadzić swego rodzaju strajku mediów i wysyłać swoich asystentów na konferencje. 

Trener powinien także godnie reprezentować klub w działaniach promocyjnych podejmowanych na rzecz oraz w interesie klubu. Dodatkowo, na podstawie uchwały trener będzie musiał udostępniać swój wizerunek na rzecz klubu utrwalony w trakcie obowiązywania kontraktu trenerskiego, w sposób umożliwiający również marketingowe wykorzystywanie jego wizerunku w związku z rozgrywkami prowadzonymi przez PZPN oraz inne uprawnione podmioty.

Zakaz uczestnictwa w zakładach bukmacherskich

Warto również zauważyć, że uchwała wprost przewidziała zakaz udziału trenera w zakładach bukmacherskich dot. wszelkich rozgrywek sportowych odbywających się zarówno w Polsce i za granicą. W przypadku naruszenia tego zakazu na trenera będą mogły zostać nałożone sankcje regulaminowe i dyscyplinarne, łącznie z możliwością rozwiązania kontraktu trenerskiego w trybie natychmiastowym. W związku z tym zakazem, każdy trener musiał podpisać zobowiązanie o jego przestrzeganiu według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały, a które to zobowiązanie będzie stanowić integralną część każdego kontraktu trenerskiego.

Czas trwania kontraktu

Uchwała reguluje również minimalny czas trwania kontraktu, przy czym będzie on różny dla kontraktu profesjonalnego i amatorskiego. Profesjonalny kontrakt trenerski powinien być bowiem podpisany na minimum jeden sezon rozgrywkowy, natomiast gdy jest on zawierany już w trakcie sezonu to powinien zostać zawarty na okres co najmniej do końca tego sezonu rozgrywkowego. Z kolei kontrakt amatorski powinien zostać podpisany na okres minimum 3 miesięcy.

Omawiając kontrakt trenerski warto zwrócić uwagę na całkowicie nowe uregulowanie dotyczące podejmowania pracy w trakcie sezonu przez zwolnionego trenera w tej samej klasie rozgrywkowej co klub, w którym pracował. Zgodnie bowiem z art. 9 Uchwały trener może w trakcie jednej rundy sezonu piłkarskiego świadczyć usługi trenerskie lub z nimi związane tylko w jednym klubie występującym w tej samej klasie rozgrywkowej, chyba że rozwiązanie z nim kontraktu nastąpiło przed pierwszym meczem ligowym w danej rundzie. Natomiast w sytuacji rozwiązania kontraktu już w trakcie rundy rozgrywkowej, po pierwszym meczu ligowym w danej rundzie, trener nie będzie mógł być zatrudniony lub pełnić funkcji społecznej w innym klubie, występującym w tej samej klasie rozgrywkowej, do czasu zakończenia rundy, w trakcie której nastąpiło rozwiązanie kontraktu.

Aby nie był to przepis martwy w stosowaniu, wprowadzono również sankcje za jego naruszenie. I tak w myśl uchwały jest to rażące naruszenie prawa związkowego i podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej, a ponadto skutkuje także wstrzymaniem licencji trenerskiej przez Zespół Kształcenia i Licencjonowania Trenerów PZPN na okres 1 roku.

 Do góry