Prawo Unii Europejskiej a sport

Sport na terytorium państwa regulowany jest w istocie przez dwa ośrodki – związki sportowe oraz krajowego ustawodawcę. Na tym polu dochodziło często i dochodzić będzie także w przyszłości do napięć i iskrzenia. Skuteczna koegzystencja regulacji tworzonych przez organizacje sportowe i ustaw z zakresu prawa sportowego jest możliwa.

Podstawą do kompatybilności tych dwóch porządków prawnych jest wzajemny podział kompetencji zgodny z ustaloną granicą autonomii. Uznanie pozycji, jaką mają międzynarodowe organizacje sportowe na arenie międzynarodowej oraz autonomii stworzonego przez nich porządku prawnego, powinno implikować niemal całkowitą możność działania organizacji sportowej, zarówno w sferze tworzenia, jak również  stosowania i egzekwowania przepisów związkowych. Rolą państwa jest racjonalna kontrola tych działań. Działania te powinny być jednak prowadzone w sposób powściągliwy i subsydiarny, uznając tym samym specyfikę sportu. Pełna kontrola nad przepisami organizacji związków sportowych z uwagi na to, że jest to porządek ponadnarodowy powinien być pozostawiony organom Unii Europejskiej.

Unia Europejska wykazuje duże zainteresowanie zagadnieniem związanym z tym obszarem prawa, przywiązując w ten sposób wagę do społecznego i kulturowego znaczenia sportu. Przejawy te można było już dostrzec w deklaracjach w sprawie sportu załączonych do Traktatu z Amsterdamu i Traktatu z Nicei. Obecnie podstawę dla europejskiego prawa sportowego stanowi art. 165 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TFUE). Największy wpływ na obszar sportu wywarło jednak orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości (m.in. orzeczenia: Walrave, Dona, Bosman, Lehtonen, Meca-Medina).

Strategiczne cele i kierunki w zakresie roli sportu w Unii Europejskiej zostały określone w Białej księdze na temat sportu z dnia 11 lipca 2007 r. Zwiększenie roli sportu w procesie decyzyjnym Unii oraz rozpoznanie zakresu władzy odpowiedniego do przyszłych działań, to obecne cele, które Unia stara się realizować. Najważniejszym założeniem, które jest zawarte w Białej księdze, w kontekście powyższych rozważań jest jednak „wzmocnienie przejrzystości prawnej stosowania wspólnotowego dorobku prawnego w zakresie sportu. i w ten sposób przyczynienie się do poprawy sposobu zarządzania sportem w Europie”. Wydaje się, że osiągnęliśmy już taki moment, w którym UEFA stała się podmiotem równorzędnym z najwyższymi organami Unii Europejskiej. Dlatego też, od tego momentu wszelkie korygowanie przepisów konfederacji sportowych będzie się głównie opierać na dialogu między Unią Europejską a UEFĄ oraz wewnętrznej samokontroli tego związku. Wszystkie te założenia potwierdza Decyzja Komisji Europejskiej z dnia 14.10.2014 r. przyjmująca porozumienie dla współpracy pomiędzy Komisją a UEFĄ.

Jest to bardzo istotny dokument w kontekście całych rozważań, ponieważ znaczenie oraz pozycja na arenie międzynarodowej wspomnianej organizacji sportowej, została formalnie potwierdzona przez decyzje polityczne organów UE.

Na marginesie warto zasygnalizować, iż uprawnienia Komisji do wydania tak ważnego aktu w obszarze sportu mogą budzić wątpliwości. Artykuł 165 TFUE  nie przewiduje w tym względzie żadnych kompetencji dla Komisji Europejskiej. Komisja posłużyła się ogólnymi kompetencjami zawartymi w art. 17 Traktatu o Unii Europejskiej. Abstrahując jednak od oceny prawnej tego zabiegu, można stwierdzić, iż świadczy to niewątpliwie o wzmocnieniu pozycji Komisji Europejskiej w obszarze sportu.

 Do góry