Zmiana klubu przez zawodnika niepełnoletniego – amatora nie wyklucza zawarcia odpłatnej umowy transferowej

Pytanie pojawiło się w jednej ze spraw prowadzonych przez Kancelarię.

Po zmianie miejsca zamieszkania 12 - letniego piłkarza, do nowego klubu, w którym rozpoczął treningi wpłynęła propozycja zawarcia odpłatnej umowy transferowej z klubem, w którym poprzednio występował („klub odstępujący”).

Pojawiło się zatem pytanie czy taka praktyka jest dopuszczalna. Innymi słowy czy w świetle prawa dopuszczalne jest odpłatne transferowanie zawodników niepełnoletnich, a jeżeli tak,  czy propozycja przedstawiona przez klub odstępujący jest w jakiś sposób wiążąca dla klubu pozyskującego.   

Zasadniczo rzecz ujmując na pytanie pierwsze, należy odpowiedzieć twierdząco, przynajmniej jeżeli mówimy o transferach krajowych. Na poziomie międzynarodowym zmiana przynależności klubowej zawodnika niepełnoletniego jest dopuszczalna jedynie w wyjątkowych sytuacjach określonych w regulaminach FIFA, i to niezależnie czy transfer ma charakter odpłatny1.  

Przepisy krajowe nie zawierają takich ograniczeń. PZPN dopuszcza możliwość transferów zawodników amatorów (także niepełnoletnich) na zasadach regulujących transfery zawodników profesjonalnych2. Odpłatny transfer zawodnika niepełnoletniego będzie zatem zgodny z przepisami związkowymi.   

W tym kontekście pytania należy jednak pamiętać o charakterze związania amatora z klubem i wynikających z tego konsekwencjami. Zasadniczo podstawą takiego związania jest deklaracja gry amatora, która wygasa po zakończeniu każdego sezonu. Po wygaśnięciu deklaracji, zawodnik uzyskuje status zawodnika wolnego, co do którego dokonanie transferu jest zabronione przepisami związkowymi3.

Prowadzi to do wniosku, iż zawieranie odpłatnych umów transferowych zawodników amatorów zachowuje sens w zasadzie wyłącznie podczas zimowego okienka transferowego, lub gdy, w trakcie okienka letniego zawodnik podpisał już deklaracje gry amatora na kolejny sezon4.

Jeżeli zawodnik, takiej deklaracji nie podpisał, ma status zawodnika wolnego i zmiana przynależności klubowej nie wymaga zawarcia umowy transferowej.

Odpowiadając zatem na drugie pytanie klub pozyskujący będzie zobowiązany do zawarcia umowy transferowej z klubem odstępującym zawodnika, wyłącznie gdy zawodnika wiąże deklaracja amatora, i wyłącznie w trakcie okienka transferowego. W przypadku sporu na tym tle właściwym organem jest Wydział Gier, lub gdy transfer dokonywany jest pomiędzy klubami różnych związków – Komisja ds. Rozgrywek i Piłkarstwa Profesjonalnego. Klub pozyskujący może zatem (i to jest chyba najwłaściwsze rozwiązanie) poczekać do czasu wygaśnięciu deklaracji amatora zawodnika i pozyskać go bez konieczności zawierania umowy z klubem odstępującym.  

W każdej z przedstawionych wyżej sytuacji klubowi odstępującemu będzie przysługiwać ekwiwalent za wyszkolenie zawodnika.


1 Wyjątki dotyczą sytuacji, w której rodzice zawodnika zmieniają kraj zamieszkania z powodów nie związanych z futbolem lub gdy zawodnik zamieszkuje obszar przygraniczny, a nowy klub znajduje się w rejonie przygranicznym sąsiadującego kraju (maksymalna odległość pomiędzy miejscem zamieszkania, a siedzibą nowego klubu może wynieść 100 km) Mniej restrykcyjne zasady stosuje się do transferów w ramach Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), gdzie dopuszcza się transfery zawodników pomiędzy 16, a 18 rokiem życia pod warunkiem zapewnienia przez nowy kontynuowania edukacji szkolnej zawodnika. Kwestię tę szczegółowo reguluje art. 19 Regulaminu FIFA w sprawie statusu i transferu zawodników.

2 Por. § 47 Uchwały nr II/11 z dnia 19 maja 2002 roku Zarządu PZPN (dalej jako „Uchwała II/11”) 

3 Transfer w rozumieniu Uchwały II/11 należy rozumieć jako zmiana przynależności klubowej na podstawie umowy transferowej zawartej pomiędzy klubami  (§ 2 ust. 7 Uchwały). 

4 Zmiana przynależności klubowej zawodników do lat 16 może nastąpić w okresie jednego z dwóch okresów transferowych przypadających w terminach od 1 lipca do 30 września oraz od 1 lutego do dnia rozpoczęcia rozgrywek w klasie rozgrywkowej, w której występuje klub pozyskujący (§ 37 ust. 4 Uchwały nr II/11) 

 Do góry