Gdy klub nie płaci

To rezultat uchwały zarządu PZPN z dnia 27 marca 2015 roku dotyczącej minimalnych wymagań dla standardowych kontraktów zawodników w sektorze zawodowej piłki nożnej (dalej: „Uchwała”), która zmienia dotychczas obowiązujące zasady ochrony stabilności kontraktowej w piłce nożnej. Uchwała wchodzi w życie z momentem ogłoszenia i w zakresie ochrony stabilności kontraktowej jej postanowienia stosuje się także do kontraktów zawartych przed 27 marca 2015 roku. 

Uchwała stanowi implementacje porozumienia dotyczącego obowiązujących zasad ochrony kontraktowej w sporcie zawartego w dniu 19 kwietnia 2012 roku  pomiędzy UEFA, przedstawicielami Europejskiego Stowarzyszenia Piłkarskich Lig Zawodowych (EPFL), przedstawicielami Europejskiego Stowarzyszenia Klubów (ECA) oraz przedstawicielami Międzynarodowego Związku Piłkarzy (FIFProDivision Europe).

Dotychczas obowiązujące zasady rozwiązywania kontraktów regulowała Uchwała nr II/12 Zarządu PZPN z dnia 19 maja 2002 roku. Z punktu widzenia zawodników przewidywała ona dość restrykcyjne zasady umożliwiające rozwiązanie kontraktu w razie powstania zaległości finansowych klubu.

Przepisy dotychczasowe

Na bazie poprzednio obowiązującej uchwały zawodnik mógł rozwiązać kontrakt  wyłącznie za pośrednictwem Izby ds. Rozwiązywania Sporów Sportowych PZPN („Izba”).  Zawodnik był uprawniony do wystąpienia do Izby o rozwiązanie kontraktu z winy klubu w razie rażącego naruszenia przez klub swoich obowiązków, w szczególności naruszenia zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia określonego kontraktem za okres nie krótszy niż trzy miesiące, pomimo uprzedniego pisemnego wezwania zawodnika doręczonego klubowi co najmniej trzydzieści dni przed złożeniem wniosku o stwierdzenie rozwiązania kontraktu,

Regulacje były w dość oczywiście niekorzystne dla zawodników. W praktyce piłkarz mógł podjąć próbę rozwiązania kontraktu z niewypłacalnym klubem dopiero po powstaniu czteromiesięcznych zaległości kontraktowych (trzy miesiące zaległości + 30 dni na wezwanie do zapłaty). Najczęściej na rozwiązanie kontraktu czekało się dłużej, gdyż do czterech miesięcy należy jeszcze doliczyć okres od dnia skierowania sprawy do Izby do wydania decyzji o rozwiązaniu kontraktu.

Nowe przepisy

Zgodnie z nowymi przepisami, zawodnikowi przysługuje prawo do jednostronnego rozwiązania kontraktu poprzez oświadczeniezłożone drugiej stronie bez konieczności odwoływania się do pośrednictwa organów jurysdykcyjnych PZPN (dalej: „Oświadczenie”). Oświadczenie powinno pod rygorem nieważności zostać złożone w formie pisemnej, z zastrzeżeniem jednak, że za formę pisemną uznaje się także skan dokumentu przesłany pocztą elektroniczną. Zawodnik zobowiązany jest także do równoczesnego przedłożenia Oświadczenia organowi prowadzącemu rozgrywki.

Oświadczenie uważa się za złożone drugiej stronie z chwilą doręczenia pisma lub w terminie 3 dni od dnia przesłania klubowi skanu dokumentu na wskazany w kontrakcie adres e-mail klubu.

Oświadczenie uznaje się za skuteczne z momentem upływu terminu na złożenie przez klub wniosku do Izby o ustalenie bezskuteczności oświadczenia zawodnika lub o ustalenie prawa do odszkodowania za założenie oświadczenia z naruszeniem przepisów Uchwały. Klub może złożyć taki wniosek w terminie 7 dni od dnia doręczenia Oświadczenia zawodnika.

W przypadku, złożenia takiego wniosku przez klub skutki prawne Oświadczenia powstaną z momentem  oddalenia wniosku przez organ pierwszej lub drugiej instancji. Dodatkowo jeżeli wniosek klubu zostanie uznany za zasadny dopiero na etapie odwoławczym, organ odwoławczy może orzec wyłącznie o odszkodowaniu, a skutki prawne Oświadczenia powstaną z momentem pierwszego korzystnego dla zawodnika orzeczenia.

Trzeba równocześnie podkreślić, że jednostronne rozwiązanie kontraktu na wskazanych wyżej zasadach może nastąpić wyłącznie w przypadkach bezpośrednio wskazanych w Uchwale.  W pozostałym zakresie zawodnikowi pozostaje możliwość skierowania sprawy do Izby. Podstawa rozwiązania kontraktu w tym przypadku nie zmienia się i nadal jest nią rażące naruszenie przez klub obowiązków kontraktowych. 

W kontekście niniejszego artykułu, najważniejszą przesłanką umożliwiającą zawodnikowi jednostronne rozwiązanie kontraktu są opóźnienia z płatnościami. Zgodnie z art. 8 ust 3 lit a Uchwały zawodnik może jednostronnie rozwiązać kontrakt, gdy klub opóźnia się z zapłatą na rzecz zawodnika wynagrodzenia indywidualnego z tytułu profesjonalnego uprawiania piłki nożnej za okres co najmniej dwóch miesięcy, pod warunkiem, iż wyznaczy klubowi pisemnie dodatkowy termin zapłaty, nie krótszy niż 14 dni, z zastrzeżeniem, iż brak zapłaty zaległości w pełnej wysokości spowoduje możliwość skorzystania z prawa do jednostronnego rozwiązania kontraktu.

Podsumowanie

Zmiany te z pewnością wzmacniają pozycje zawodników w stosunku do klubów, których interes był wcześniej nieproporcjonalne chroniony. Uchwała doprecyzowuje przepisy, wprowadza możliwość jednostronnego rozwiązania kontraktu, skraca okres zaległości finansowych, który uprawnia zawodnika do rozwiązania kontraktu, a także, w razie sporu na tym tle, przerzuca na klub ciężar dowodowy w postępowaniu przed Izbą ds. Rozwiązywania Sporów1

Nie wszystkie zmiany mogą być jednak potencjalnie korzystne dla zawodnika. Uchwała akcentuje bowiem jakie zaległości finansowe będą umożliwiać jednostronne rozwiązanie kontraktu. Będzie to „wynagrodzenie indywidualne” zawodnika (wcześniej mowa była o wynagrodzeniu „wynikającym z kontraktu”).

Wydaje się, że intencja Związku jest jasna i chodzi tu o stałe wynagrodzenie zawodnika. Niemniej jednak w kontekście literalnego brzmienia przepisów nie jest to jednak takie oczywiste.

Art. 6 ust. 2 pkt b mówi o „Wynagrodzeniu indywidualnym” zawodnika jako:

„wynagrodzeniu za cały okres obowiązywania odrębnie za każdy Sezon rozgrywkowy, podane w kwocie brutto, z jednoczesnym określeniem waluty i terminu wypłaty tego wynagrodzenia oraz sposobu płatności; jeżeli wynagrodzenie indywidualne Zawodnika nie obejmuje całości okresu obowiązywania Kontraktu, Kontrakt jest ważny tylko w Sezonach rozgrywkowych, w odniesieniu, do których to wynagrodzenie zostało wyraźnie określone”.

Otwartym pozostaje pytanie czy zaległości w wypłacie premii wskazanych w kontrakcie, przysługujących zawodnikowi przez cały okres obowiązywania kontraktu, wyrażonych w kwocie brutto, z określeniem waluty, terminem oraz sposobem wypłaty, będą mogły być podstawą do jednostronnego rozwiązania kontraktu.

Moim zdaniem przepisy Uchwały nie rozstrzygają tej kwestii w sposób jednoznaczny.  


1 Por. art. 22 ust 3 Regulaminu działania Izby ds. Rozwiązywania Sporów Sportowych przyjętym Uchwałą nr I/3 z dnia 16 stycznia 2013 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie przyjęcia Regulaminu działania Izby ds. Rozwiązywania Sporów Sportowych

 Do góry