Profesjonalne kontrakty z młodymi piłkarzami

Profesjonalne kontraktowanie młodych piłkarzy stało się palącą kwestią dla większości klubów prowadzących szkolenie. Dzieje się tak z kilku powodów, ale w zasadzie wszystkie związane są z rozwojem rynku piłkarskiego i rosnącą wartością młodych piłkarzy. O ile jeszcze kilka lat temu, polskie kluby najczęściej walczyły o zawodników pełnoletnich to obecnie rywalizacja zaczyna się na dużo wcześniejszym etapie, akademii czy szkółek piłkarskich.

Dlatego też kluby i pośrednicy, a może zwłaszcza rozdzice piłkarzy powinni wiezdzieć jak kształtują się zasady zawierania kontraktów profesjonalnych

z zawodnikami poniżej 18 roku życia. W szczególności w zakresie w jakim powyższe zasady kontraktowe przekładają się na ważności oraz skuteczności takich kontraktów.

Przepisy Kodeksu Cywilnego

Ogólne ramy tego zagadnienia regulują przepisy prawa powszechnego.

Pełną zdolność do czynności prawnych uzyskuje osoba, która ukończyła 18 lat (względnie osoba, która zawarła związek małżeński przed ukończeniem 18 lat), która nie została ubezwłasnowolniona częściowo. Ograniczoną zdolność do czynności prawnych uzyskuje osoba, która ukończyła lat 13 i nie została ubezwłasnowolniona całkowicie.

Zasadniczo wszelkie czynności prawne polegające na zaciągnięciu zobowiązania lub rozporządzeniu prawem dokonywane przez osobę z ograniczoną zdolnością do czynności prawnych do swojej ważności wymagają zgody przedstawiciela ustawowego. Zgoda taka może być wyrażona także po dokonaniu czynności. Zarazem czynności prawne jednostronne dokonywane bez zgody będą bezwzględnie nieważne (nie można ich konwalidować poprzez późniejsze wyrażenie zgody)[1].

Oznacza to, że w świetle przepisów prawa powszechnego w zasadzie wszystkie czynności prawne dokonywane na linii klub - zawodnik niepełnoletni, powinny być dokonywane za pośrednictwem przedstawicieli ustawowych zawodnika lub za ich zgodą.

Przepisy związkowe – Kontrakt U18

Przepisy Polskiego Związku Piłki Nożnej („PZPN”) zakreślają minimalną granicę wieku umożliwiającą piłkarzowi zawarcie kontraktu profesjonalnego, minimalną treść kontraktu, a także po części sposób oraz formę jego zawarcia. Na potrzeby związkowe kontrakt pomiędzy klubem, z zawodnikiem, który nie ukończył 18 lat nazwany jest „Kontraktem U18”.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 Uchwały Zarządu PZPN z dnia 27 marca 2015 roku dotyczącej minimalnych wymagań dla standardowych kontraktów zawodników w sektorze zawodowej piłki nożnej kontrakt zawodowy może być zawarty wyłącznie z osobą, która w momencie jego podpisania ukończyła 15 lat na okres nie dłuższy niż trzy lata. Kontrakt może być zawarty wyłącznie za zgodą przedstawicieli ustawowych lub innych opiekunów prawnych, których podpisy powinny znaleźć się na tekście kontraktu bądź w formie odrębnego oświadczenia z poświadczonymi notarialnie podpisami tych osób. W razie braku zgody zawodnik może wystąpić do właściwego sądu opiekuńczego o wydanie zezwolenia na podpisanie kontraktu.  

Pierwsza propozycja podpisania kontraktu profesjonalnego może zostać złożona zawodnikowi najwcześniej na 60 dni przed ukończeniem przez niego 15 roku życia. Zasadniczo ofertę uznaje się za prawidłowo doręczoną w dniu jej przedstawienia zawodnikowi oraz jego przedstawicielom ustawowym za potwierdzeniem odbioru. Zawodnik jest zobowiązany pisemnie, pod rygorem nieważności ustosunkować się do złożonej propozycji, w terminie 14 dni od jej otrzymania. W przypadku odmowy zawodnik zachowuje status zawodnika amatora.

Przepisy PZPN narzucają także minimalną zawartość kontraktu, w szczególności minimalną wartość wynagrodzenia jakie zawodnik może otrzymać z tytułu kontraktu (500 zł miesięcznie brutto) oraz obligatoryjny wymóg zawierania w kontraktach zobowiązania klubu do zapewnienia zawodnikowi miejsca zamieszkania w trakcie roku szkolnego, o ile zawodnik jest objęty ustawowym obowiązkiem nauki, a jego miejsce stałego pobytu znajduje się ponad 25 km od siedziby klubu, w bliskim jej sąsiedztwie. Kontrakt zawodnika zachowuje swoją ważność także w razie osiągnięcia przez zawodnika pełnoletniości podczas jego trwania.

Zgodnie z art. 29 ust. 4 Uchwały kontrakt z zawodnikiem, który nie ukończył 18 roku życia zawierany na wskazanych wyżej zasadach jest jedyną możliwą umową regulującą stosunki prawne w zakresie uprawiania piłki nożnej zawierane pomiędzy klubem, a zawodnikiem. Inne umowy w tym zakresie są bezwzględnie nieważne.

Pojawia się zatem pytanie jak w świetle powyższych zasad będą traktowane kontrakty zawierane z naruszeniem przepisów związkowych. Polski Związek Piłki Nożnej mówi o bezwzględnej nieważności takich umów, zarazem przepisy prawa powszechnego takiej sankcji nie przewidują. W szczególności dotyczy to umów zawieranych z zawodnikami poniżej 15 roku życia. Czy takie umowy będą ważne?

Wydaje się, że konflikt opisywanych norm jest w dużej mierze pozorny.

Co do zasady wszelkie umowy cywilnoprawne zawierane pomiędzy klubem, a zawodnikiem który ukończył 13 lat oraz jego przedstawicielami ustawowymi powinny być traktowane jako ważne i wiążące dla stron. Natomiast osobną kwestią pozostaje możliwości powoływania się na takie umowy w kontaktach z osobą trzecią - Polskim Związkiem Piłki Nożnej.  

Kluby są zobowiązane do rejestracji zawodników, w tym także do przekazywania PZPN kontraktów oraz wszelkich innych umów określających wynagrodzenie zawodnika w terminie 10 dni od daty ich zawarcia.  W przypadku niedostarczenia dokumentów klub naraża się na sankcje dyscyplinarne.       

Jakiekolwiek próby rejestracji zawodnika poniżej 15 roku życia na podstawie kontraktu o profesjonalne uprawianie piłki nożnej skazane będą na niepowodzenie, jednocześnie narażając klub oraz zawodnika na sankcje dyscyplinarne. Ani klub, ani zawodnik nie będzie mógł także powoływać się na taką umowę w jakimkolwiek sporze rozstrzyganym przez organy jurysdykcyjne PZPN.  

Podsumowując mamy do czynienia a sytuacją, w której umowy zawierane pomiędzy klubem, a zawodnikiem poniżej 15 roku życia będą rodzić ważne i egzekwowalne zobowiązania pomiędzy umawiającymi się stronami, zarazem jednak umowy te nie będą skuteczne w sensie ich podstawowego celu. Nie będą bowiem umożliwiały profesjonalnego uprawnia piłki nożnej.


[1] Zasady dotyczące zdolności prawnej oraz zdolności do czynności prawnych zostały uregulowane w art. 8 – 24 Kodeksu Cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 121). 

 Do góry